Antibiyotik kullanımı korkutucu boyutta

Prof. Dr. Nadir Yarsan, dünyada her 45 saniyede 1 kişinin antibiyotik dirençli bakterilerden kaynaklanan enfeksiyon sonucu öldüğünü belirterek, “Türkiye, OECD bilgilerine nazaran antibiyotik direnci ile ilgili dünyada 2’nci sırada. 2050’de tüm dünyada 1 yılda hayatını kaybedecek insan sayısı, 10 milyon olarak belirlenmiş” dedi.

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanı, Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nadir Yarsan, enfeksiyonlar ve bakteriyel hastalıkların tedavisinde kullanılan antibiyotiğin, gerek insan hekimliğinde gerekse de veteriner hekimlikte en fazla kullanılan ilaç olduğunu söyledi.

Şu an hayvan sıhhati hizmetleri için 1600 ruhsatlı ilaç bulunduğunu ve bunların yarısından fazlasının antibiyotik olduğunu kaydeden Yarsan, şöyle konuştu:

*Onun haricinde vitaminler, mineraller, paraziter ilaçlar da sırayla masraf lakin en değerli kümesi antibiyotikler oluşturur.

*Antibiyotikler, insan hekimliğinde de en fazla kullanılan ilaç kümesidir. OECD bilgilerine nazaran, Türkiye antibiyotiğin en fazla kullanıldığı ülkedir.

*Antibiyotik direnci ile ilgili de dünyada 2’nci sıradayız. Bu olmaması gereken bir durumdur hasebiyle bununla ilgili ileri dönük projelerin yapılması gerekir.

‘İLERİYE DÖNÜK PANDEMİ OLUŞTURABİLİR’

Prof. Dr. Yarsan, antibiyotiğin veteriner hekimlikte 2 kat daha fazla kullanıldığını belirtip,
şöyle konuştu:

*Antibiyotiği kullandığımız vakit değerli olan direkt tedaviyi sağlamaktır lakin antibiyotiklerden ziyanlı tesirler de şekillenebilir.

*Kalıntı riski ortaya çıkabilir, son derece kıymetlidir. Kullandığımız ilaç hayvansal esere yansır, hayvanlar eserler vasıtasıyla da topluma yansıyabilir.

*En değerli risklerden bir tanesi de ileriye dönük pandemi oluşturabileceği telaşı olan antibiyotik direnci riskidir. Onun haricinde antibiyotiklerin direkt sistemlere yönelik olumsuz tesirleri de vardır.

*Alerjik nitelikte de tesirleri vardır. Antibiyotik direnci dediğimiz kavram; ilacın önerilen bir dozu vardır, o dozda ilaç kullanıldığı vakit kanda makul bir plazma düzeyine ulaşır ve ondan sonra tesir göstermeye başlar.

*Biz antibiyotiği olağan dozda kullansak bile bakteri ilaç tarafından etkilenmiyorsa o ilaca karşı bir direnç geliştiği halinde durum söz edilir.

‘HER 3 SANİYEDE 1 KİŞİ HAYATINI KAYBEDECEK’

*2019 yılının sonunda başladı, bugün 2022 yılındayız. 2,5 yıllık süreç içerisinde Covid-19’dan kaynaklı mevt oranı yaklaşık 6 milyondur.

*Antibiyotik direnci ile ilgili şu andaki datalar doğrultusunda Avrupa Birliği ülkelerinde 33 bin, Amerika Birleşik Devletleri’nde 35 bin tüm dünyada ise 700 bin kişi ve her 45 saniyede 1 kişi antibiyotik dirençli bakterilerden kaynaklanan bir enfeksiyon sonucu ölüyor.

*Tedbir alınmazsa ileri dönük neler olabileceği ile ilgili çalışmalar gerçekleştirilmiş. İngiltere’de bir istatistik uzmanı tarafından yapılan bir çalışmada, önlem alınmazsa kıtalar ortası ve hastalık kümeleriyle karşılaştırılmış 2050 yılında tüm dünyada 1 yılda hayatını kaybedecek insan sayısı 10 milyon olarak belirlenmiş.

*2050 yılında da her 3 saniyede 1 kişinin hayatını kaybedeceği ortaya konulmuş. Tüm sıhhat otoriteleri hem ulusal hem de memleketler arası seviyede ‘Bu sorunun tahliline yönelik neler yapılabilir?’ arayışı içerisindedir.

‘ÖNERİLEN DOZDA VE ÖNERİLEN MÜDDETTE KULLANILMALI’

Antibiyotikler yerine öbür ilaçlar denendiğini fakat tıpkı tesirin sağlanamadığını lisana getiren Yarsan, şöyle konuştu:

*Dolayısıyla antibiyotikler değeri bilinmesi gereken ilaçlardır. O vakit akılcı kullanacağız. Antibiyotiğin doktor denetiminde kullanılması gerekir.

*Yani ölçüsüz rastgele bir yerden antibiyotik alınmayacak. Doktor denetiminde önerilen dozda ve önerilen müddette kullanılacak.

*’Herhangi bir düzgünleşme oldu, antibiyotiği kullanmayayım’ yaklaşımı olmayacak. Prospektüsünde belirtilen doz ve müddet ne ise uyulması gerekir. Yoksa antibiyotik direnci niteliğindeki tesirler beraberinde gelir. (DHA)